W dobie powszechnego korzystania z bankowości elektronicznej i płatności zbliżeniowych coraz częściej pojawiają się sytuacje, w których klient banku stwierdza, że z jego konta zniknęły pieniądze bez jego wiedzy i zgody. Taka sytuacja miała miejsce w ostatnim czasie, gdy liczni klienci Santander Bank Polska S.A. zauważyli dziwne transakcje na swoich kontach bankowych. Tego rodzaju operacje nazywane są nieautoryzowanymi transakcjami płatniczymi, a klient ma prawo dochodzić od banku zwrotu środków.
Czym jest nieautoryzowana transakcja?
Zgodnie z ustawą o usługach płatniczych, nieautoryzowana transakcja to taka, która została dokonana bez zgody użytkownika konta (np. bez użycia PIN-u, hasła, kodu SMS, aplikacji mobilnej itp.) i bez jego wiedzy. Przykłady to:
- wypłaty z bankomatu przy użyciu skradzionej karty,
- transakcje internetowe wykonane przez oszusta,
- przelewy zlecone po phishingu lub ataku hakerskim.
Art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych stanowi, że w przypadku nieautoryzowanej transakcji, dostawca usług płatniczych (czyli bank) niezwłocznie, nie później niż do końca następnego dnia roboczego, po zgłoszeniu przez klienta, ma obowiązek zwrócić kwotę tej transakcji.
Oznacza to, że:
- ciężar dowodu autoryzacji leży po stronie banku,
- bank może odmówić zwrotu tylko wtedy, gdy wykaże, że klient faktycznie autoryzował transakcję,
- klient nie musi udowadniać, że nie zlecał przelewu – to bank musi wykazać, że było inaczej.
Do momentu zgłoszenia utraty karty czy danych, klient odpowiada za nieautoryzowane transakcje maksymalnie do kwoty 50 euro (ok. 220 zł) – jeśli doszło do nich w wyniku np. kradzieży karty. Jednak jeśli transakcja była wynikiem oszustwa bankowego systemu (np. przejęcia danych), klient nie ponosi odpowiedzialności w ogóle.
Kiedy bank może odmówić zwrotu?
Bank może odmówić zwrotu pieniędzy, jeśli udowodni, że:
- transakcja była autoryzowana,
- klient działał umyślnie lub z rażącym niedbalstwem (np. zapisał PIN na karcie i zgubił portfel),
- transakcja została zgłoszona po upływie 13 miesięcy od daty obciążenia konta.
Jak dochodzić swoich praw?
- Reklamacja do banku – złożona niezwłocznie po wykryciu transakcji.
- Skarga do Rzecznika Finansowego – jeśli bank nie przychyli się do reklamacji.
- Pozew o zapłatę do sądu – w przypadku odmowy zwrotu środków przez bank.
Podsumowanie
Jeśli z Twojego konta zniknęły pieniądze, których nie wydawałeś – masz prawo domagać się od banku ich natychmiastowego zwrotu. Bank ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo systemu płatniczego i nie może przerzucać jej na klienta. Kluczowe jest szybkie zgłoszenie sprawy, zebranie dokumentacji oraz – w razie potrzeby – podjęcie kroków prawnych. Nie zwlekaj zatem z podjęciem kroków, aby odzyskać swoje należności.
