Spłacanie kredytu indeksowanego/denominowanego do franka szwajcarskiego (tzw. kredytu frankowego) w walucie obcej, w szczególności w walucie indeksacji lub denominacji (CHF) i wpływ takiej spłaty na możliwość unieważnienia umowy kredytu jest częstym zagadnieniem jakie stawiają przed sobą kredytobiorcy. Banki przez wiele lat oferowały kredyty hipoteczne oparte na tym kursie walutowym, co początkowo było uznawane za korzystne, a raty kredytowe były stosunkowo niskie. Z czasem, szczególnie po gwałtownych wzrostach kursu franka szwajcarskiego, wielu kredytobiorców znalazło się w trudnej sytuacji finansowej. Jednym z rozwiązań poszukiwanych przez osoby, które posiadały kredyt powiązany z CHF była spłata kredytu bezpośrednio w walucie indeksacji, czyli we franku szwajcarskim.
Czy spłata kredytu w walucie CHF może skutecznie utrudnić lub uniemożliwić dochodzenie roszczeń wobec banku przed sądem?
W polskim prawie istnieje możliwość domagania się unieważnienia umowy kredytowej w przypadku, gdy ta zawiera klauzule abuzywne — czyli takie, które są nieuczciwe lub rażąco niekorzystne dla konsumenta, zaś ich wyeliminowanie z umowy nie pozwala na jej dalsze kontynuowanie. Kiedy mówimy o spłacaniu kredytu w frankowego w walucie obcej należy wziąć pod uwagę okres w jakim spłaty w walucie obcej miały miejsce. Spłacanie kredytu w walucie CHF, po kilku latach od jego zaciągnięcia, w sytuacji w której kurs franka szwajcarskiego poszybował w górę może być traktowane przez sąd jako jedna z okoliczności, która uzasadnia przyjęcie o braku świadomości konsumenta co do ryzyka jakie wiązało się z zaciągnięciem kredytu.
Chęć minimalizowania kosztów kredytu jest głównym powodem dla zmiany waluty spłaty kredytu przez kredytobiorców. W większości przypadków, kredytobiorcy nie dowiadywali się o takiej możliwości przez wiele lat od zawarcia umowy, a gdy już uzyskali oni tę wiedzę, nie pochodziła ona od pracowników banku. Najczęściej była to zasłyszana informacja, która trafiła do kredytobiorców przypadkiem.
Czy w takim razie brak spłat w walucie CHF będzie stanowił o sytuacji odwrotnej, tj. że konsument był poinformowany o ryzyku?
Nie. Sąd rozpoznając sprawę wytoczoną przeciwko bankowi weryfikuje całokształt okoliczności. Najczęściej w takim przypadku konsumenci nie są w ogóle zorientowani w możliwości spłaty kredytu w walucie obcej, lub po prostu nie korzystają z takiej opcji, gdyż nie mają wystarczającej wiedzy, która pozwala im na zakup franka szwajcarskiego.
W przypadku kredytów denominowanych do CHF kluczowe jest, czy umowa zawiera tzw. klauzule waloryzacyjne. Te zapisy w umowach często dają bankowi prawo do zmiany kursu waluty w sposób nieprzejrzysty lub niekorzystny dla kredytobiorcy. Jeśli sąd uzna, że klauzule te były niejednoznaczne, nieuczciwe lub niezgodne z obowiązującym prawem, może uznać umowę za nieważną.
Podsumowanie
Spłacanie kredytu denominowanego/indeksowanego do waluty CHF w tej samej walucie nie stanowi kluczowego argumentu w sprawie o unieważnienie umowy kredytowej. Oczywiście, w przypadku sporów z bankiem, takie rozwiązanie może być jednym z elementów argumentacji banku. Kluczowym zagadnieniem pozostaje analiza umowy pod kątem nieuczciwych klauzul waloryzacyjnych, które mogą stanowić podstawę do domagania się unieważnienia umowy. W związku z tym, osoby posiadające kredyty denominowane/indeksowane do CHF powinny konsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie bankowym i konsumenckim, aby dokładnie zbadać swoją sytuację i ewentualnie podjąć działania w kierunku dochodzenia swoich praw przed sądem.
