Rozporządzenie (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (tzw. GPSR – General Product Safety Regulation) zostało przyjęte przez Parlament Europejski i Radę 10 maja 2023 roku. Zastępuje ono dotychczasową dyrektywę 2001/95/WE i wprowadza nowoczesne, jednolite zasady dotyczące bezpieczeństwa produktów wprowadzanych do obrotu w Unii Europejskiej. Przepisy GPSR obowiązują polskich przedsiębiorców od 13 grudnia 2024 r.
Cel GPSR
Głównym celem rozporządzenia GPSR jest zapewnienie, że produkty wprowadzane do obrotu są bezpieczne – niezależnie od kanału sprzedaży, kraju pochodzenia czy formy dystrybucji (w tym przez platformy internetowe). Ma ono szczególne znaczenie w kontekście rosnącego handlu elektronicznego oraz produktów sprowadzanych spoza UE.
Najważniejsze obszary regulacji
- Obowiązki producentów:
- Zapewnienie, że produkt spełnia wymogi bezpieczeństwa,
- Stworzenie procedur wewnętrznych monitorowania bezpieczeństwa produktów,
- Szybkie reagowanie na ryzyka i podejmowanie działań naprawczych,
- Oznaczanie produktów i identyfikowalność,
- Obowiązki importerów, dystrybutorów i przedstawicieli:
- Sprawdzanie, czy producent wypełnił swoje obowiązki,
- Przekazywanie informacji o niebezpiecznych produktach,
- Współpraca z organami nadzoru,
- Obowiązki platform internetowych
- Zapobieganie wprowadzaniu niebezpiecznych produktów do obrotu,
- Szybka reakcja na zgłoszenia,
- Współpraca z organami w przypadku nadzoru nad produktami oferowanymi przez osoby trzecie,
- Nowe procedury wycofywania produktów:
- Jasne zasady informowania konsumentów,
- Obowiązek oferowania naprawy, wymiany lub zwrotu pieniędzy,
- Systematyczne działania zapobiegawcze,
- System Safety Gate:
- Usprawniony system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach,
- Obowiązek zgłaszania zagrożeń przez przedsiębiorców.
Dlaczego GPSR jest istotne?
Z punktu widzenia konsumentów przepisy GPSR zwiększają bezpieczeństwo produktów, usprawniają informowanie o zagrożeniach, umożliwiają łatwiejszy kontakt z producentami.
Dla przedsiębiorców GPSR wprowadza jednoznaczne, zharmonizowane obowiązki, w tym dla branży e-commerce i sprzedaży transgranicznej.
Bezpośrednio dla podmiotów nadzorczych przepisy GPSR dają skuteczniejsze narzędzia do faktycznego nadzoru i wycofywania niebezpiecznych towarów z rynku.
Podsumowanie
Rozporządzenie GPSR to odpowiedź UE na wyzwania współczesnego rynku, w tym sprzedaży internetowej i globalnego łańcucha dostaw. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność dostosowania się do nowych obowiązków, a dla konsumentów – większe bezpieczeństwo zakupów. Warto już teraz przygotować się do jego stosowania, by uniknąć ryzyka kar i odpowiedzialności prawnej, zwłaszcza, że przepisy te obowiązują od grudnia 2024 r.
