Z początkiem września na polskie drogi powracają najmłodsi uczestnicy ruchu drogowego – dzieci, które często samodzielnie pokonują drogę do szkoły. Wzmożony ruch w okolicach placówek oświatowych oraz brak doświadczenia u młodych pieszych znacząco zwiększają ryzyko wypadków drogowych i powstałych szkód. W takich przypadkach istotną rolę odgrywa prawna ocena tzw. przyczynienia się pieszego do powstania lub zwiększenia rozmiarów szkody.
Czym jest przyczynienie?
Zgodnie z art. 362 Kodeksu cywilnego, jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, sąd może odpowiednio zmniejszyć odszkodowanie, stosownie do stopnia winy obu stron. Oznacza to, że nawet jeśli kierowca ponosi odpowiedzialność za wypadek, to udział pieszego – np. nieostrożne wejście na jezdnię, przebieganie przez ulicę w miejscu niedozwolonym – może spowodować obniżenie kwoty należnego pieszemu zadośćuczynienia czy odszkodowania.
Kto ustala rozmiar przyczynienia się pieszego do szkody?
Pierwsza decyzja w tym przedmiocie z reguły pochodzi już od ubezpieczyciela, który przyjmuje przyczynienie na postawie posiadanej przez siebie dokumentacji oraz doświadczenia. Nie oszukujmy się jednak, ubezpieczyciel ustala przyczynienie, które umniejsza jego obowiązek wypłaty należnego pieszemu odszkodowania i zadośćuczynienia. Decyzja ubezpieczyciela nie jest oczywiście wiążąca, a jak pokazuje nam praktyka, często ustalony rozmiar przyczynienia jest zbyt wysoki, a nawet nie powinien zostać w ogóle zastosowany. O stopniu przyczynienia powinien decydować sąd, który analizuje całokształt okoliczności zdarzenia:
– Czy pieszy naruszył przepisy ruchu drogowego?
– Czy jego zachowanie było nieostrożne, nagłe, nieprzewidywalne?
– Czy kierowca miał realną możliwość uniknięcia wypadku?
– Jaki był wiek pieszego i jego zdolność do oceny sytuacji?
Podsumowanie:
Nie zapominajmy, że wrzesień to czas, w którym wypadki z udziałem dzieci wzrastają. Dlatego kierowcy muszą zachować szczególną ostrożność w pobliżu szkół i przejść dla pieszych. Jednocześnie rodzice i szkoły powinni przypominać dzieciom o zasadach bezpiecznego poruszania się po drodze.
Przyczynienie pieszego w wypadku komunikacyjnym to istotna instytucja prawna, wpływająca na wysokość wypłacanych świadczeń. Jednak w przypadku dzieci ocena ta musi być dokonywana z uwzględnieniem ich wieku, percepcji i stopnia odpowiedzialności. Zbliżający się rok szkolny to dobry moment, by mówić o prewencji i przypominać o wspólnej odpowiedzialności za bezpieczeństwo najmłodszych uczestników ruchu drogowego.
