Kwestia przedawnienia roszczeń kredytobiorców w sprawach kredytów indeksowanych do franka szwajcarskiego (CHF) budzi wiele kontrowersji i jest przedmiotem licznych postępowań sądowych w Polsce. Wiele osób posiadających takie kredyty decyduje się na dochodzenie swoich praw w związku z uznaniem klauzul indeksacyjnych za abuzywne. Kluczowym zagadnieniem pozostaje jednak kwestia przedawnienia roszczeń o zapłatę. W niniejszym artykule przybliżymy podstawowe zasady dotyczące terminów przedawnienia roszczeń kredytobiorców w sprawach kredytów CHF oraz aktualne stanowisko sądów.
Podstawy prawne przedawnienia roszczeń
Zgodnie z polskim prawem cywilnym, terminy przedawnienia roszczeń reguluje Kodeks cywilny. W przypadku roszczeń konsumentów wobec banków stosuje się art. 118 k.c., który określa podstawowy termin przedawnienia jako 6 lat. W odniesieniu do roszczeń przedsiębiorców termin ten wynosi 3 lata.
Istotną zmianą było skrócenie terminu przedawnienia z 10 do 6 lat na mocy nowelizacji Kodeksu cywilnego z 2018 roku. Nowe przepisy weszły w życie 9 lipca 2018 r.
Kiedy rozpoczyna się bieg przedawnienia roszczeń kredytobiorców?
Kluczową kwestią w sprawach kredytów CHF jest ustalenie, kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia. W zależności od charakteru roszczenia (o zwrot nienależnie zapłaconych rat, unieważnienie umowy) bieg przedawnienia może być liczony w różny sposób.
- Roszczenia o zwrot rat kredytowych przy unieważnieniu umowy
Kwestię przedawnienia roszczeń o zapłatę w znaczącej mierze rozwiązała uchwała Sądu Najwyższego wydana w sprawie III CZP 6/21, w której wskazano, że przedawnienie roszczeń kredytobiorców rozpoczyna się dopiero od chwili, gdy dowiedzieli się oni o wadliwości swojej umowy i poinformowali o tym bank.
W orzecznictwie przyjmuje się, że momentem tym może być np. dzień, w którym kredytobiorca dowiedział się o istnieniu klauzul abuzywnych w umowie. Daje to kredytobiorcom większe możliwości dochodzenia swoich roszczeń. Prawidłowo sformułowane wezwanie do zapłaty może być zatem kluczowe, zwłaszcza w odniesieniu do krótszego terminu przedawnienia roszczeń banku (3 lata).
- Roszczenie o ustalenie nieważności umowy
Roszczenie o ustalenie nieważności umowy kredytu nie podlega przedawnieniu.
Skutki upływu terminu przedawnienia
Jeśli roszczenie kredytobiorcy ulegnie przedawnieniu, bank może skutecznie podnieść zarzut przedawnienia, co może prowadzić do oddalenia powództwa i obciążenia stronę przegraną kosztami postępowania.
Przerwanie biegu przedawnienia
Bieg przedawnienia można przerwać poprzez:
- wniesienie pozwu do sądu,
- uznanie długu przez bank.
Po przerwaniu biegu przedawnienia termin przedawnienia rozpoczyna się na nowo.
Podsumowanie
Przedawnienie roszczeń kredytobiorców w sprawach kredytów CHF zależy od rodzaju roszczenia i momentu, w którym kredytobiorca uzyskał wiedzę o abuzywności postanowień umownych. W praktyce sądy przyjmują różne podejścia, a uchwały Sądu Najwyższego w tej materii mają kluczowe znaczenie dla przyszłych postępowań. Kredytobiorcy powinni świadomie dochodzić swoich praw i w razie wątpliwości skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w kredytach frankowych.
