Wielu kredytobiorców posiadających kredyty indeksowane do franka szwajcarskiego (CHF) otrzymuje od banków propozycje zawarcia aneksów do umów kredytowych. Choć na pierwszy rzut oka wydaje się to korzystną propozycją – często zawierającą element „ugodowy” – warto dokładnie przyjrzeć się intencjom banku i możliwym konsekwencjom podpisania takiego aneksu.
Czym są klauzule abuzywne?
Klauzule abuzywne to postanowienia umowy, które:
– nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem,
– kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami,
– rażąco naruszają interesy konsumenta.
W przypadku kredytów „frankowych” chodzi zwykle o zapisy pozwalające bankom na jednostronne określanie kursu przeliczeniowego CHF do PLN, co wpływało bezpośrednio na wysokość rat i salda zadłużenia.
Propozycja aneksu – co się za nią kryje?
Część banków, zdając sobie sprawę z niekorzystnych dla siebie wyroków sądowych w sprawach frankowych, oferuje klientom aneksy, które mogą mieć na celu:
– utrudnienie lub uniemożliwienie zakwestionowania umowy w sądzie,
– „zatwierdzenie” niekorzystnych warunków umowy przez klienta,
– doprowadzenie do sytuacji, w której kredytobiorca zrzeka się przyszłych roszczeń.
Niektóre z takich aneksów zawierają zapis, który może zostać zinterpretowany jako uznanie istnienia klauzul abuzywnych przez samego kredytobiorcę i jednocześnie rezygnacja z dochodzenia roszczeń w sądzie. Może to skutecznie zablokować drogę sądową do unieważnienia umowy lub odzyskania nienależnie pobranych świadczeń.
Co może zrobić kredytobiorca?
Nie podpisywać aneksu bez konsultacji z prawnikiem
Zawsze warto zasięgnąć porady kancelarii specjalizującej się w sprawach frankowych, która oceni skutki prawne proponowanego dokumentu.
Sprawdzić, czy umowa kredytowa zawiera klauzule abuzywne
Jeśli tak – istnieje duża szansa na unieważnienie całej umowy i odzyskanie wpłaconych do banku kwot.
Złożyć reklamację lub wezwanie do zapłaty
Przed złożeniem pozwu do sądu można podjąć próbę polubownego rozwiązania sporu z bankiem. Pozwoli to na poznanie stanowiska banku, jak i uzyskanie kolejnych argumentów do walki przed sądem.
Wnieść sprawę do sądu
Wielu kredytobiorców skutecznie dochodzi swoich praw przed sądami. Aktualne orzecznictwo jest bardzo korzystne dla konsumentów, a sądy uznają kredyty za nieważne lub zobowiązują banki do zwrotu nadpłat.
Zachować ostrożność wobec „ugodowych” propozycji banków
Wiele propozycji bankowych nie jest opłacalnych w dłuższej perspektywie i może jedynie utrwalić niekorzystną sytuację prawną kredytobiorcy. Należy dokładnie rozważyć wszystkie „za” i „przeciw” przed podpisaniem dokumentów.
Podsumowanie
Propozycja aneksu zawierającego odniesienia do klauzul abuzywnych może być próbą „zabetonowania” pozycji banku przed sądem. Każdy kredytobiorca powinien ostrożnie podchodzić do takich dokumentów i nie podejmować żadnych decyzji bez uprzedniej analizy prawnej. W wielu przypadkach unieważnienie umowy kredytu frankowego jest rozwiązaniem znacznie korzystniejszym niż zawarcie nieprzemyślanej ugody z bankiem.
